मुख्य सामग्री पर जाएँ

विलोम और पर्यायवाची

Vilom shabdParyayvachi shabdOpposite words20 विलोम शब्द50 विलोम शब्द10 विलोम शब्द10 पर्यायवाची शब्द20 पर्यायवाची शब्द100 विलोम शब्द100 पर्यायवाची शब्द50 पर्यायवाची शब्द

मुहावरे और लोकोक्तियाँ

Muhavare practiceMuhavare aur lokoktiLokoktiपैर पर मुहावरेकान पर मुहावरेनाक पर मुहावरेआँख पर मुहावरेहाथ पर मुहावरेMuhavare10 मुहावरे20 मुहावरे50 मुहावरे100 मुहावरे

वर्णमाला

Hindi VarnamalaSwarVyanjanMatraBarakhadi in EnglishBarakhadi

शब्द और व्याकरण

Vikari avikari shabdVyaktivachak sangyaJativachak sangyaBhavvachak sangyaSamuhvachak sangyaDravyavachak sangyaSangyaKriya VisheshanSarvanamik VisheshanGunvachak VisheshanVisheshanPurushvachak sarvanamSarvanamSakarmak KriyaAkarmak KriyaPrernarthak KriyaKriyaKaalUpsargPratyayVachyaVakya ke bhedVachanLingKarak

संधि

Dirgh sandhiGun sandhiVriddhi sandhiYan sandhiAyadi sandhiSwar sandhiVyanjan sandhiVisarg sandhiSandhi

समास

Tatpurush samasKarmadharay samasDvigu samasDvandva samasBahuvrihi samasAvyayibhav samasSamas

अलंकार, रस, छंद

Anupras alankarYamak alankarShlesh alankarUpma alankarRupak alankarUtpreksha alankarAtishyokti alankarManvikaran alankarBhrantiman alankarSandeh alankarAlankarShringar rasHasya rasKarun rasRaudra rasVeer rasBhayanak rasVibhats rasAdbhut rasShant rasVatsalya rasBhakti rasRasDohaChhand

जीवन के पर्यायवाची शब्द (Jeevan Ka Paryayvachi Shabd)

जीवन के पर्यायवाची शब्द: ज़िंदगी, जीवनकाल, आयु, उम्र, प्राण

  • विलोम और पर्यायवाची
  • अपडेट: 11 Oct 2026

Jivan Ka Paryayvachi Shabd: जीवन (संज्ञा, पुल्लिंग) का अर्थ है जीवित रहने की अवस्था या समय। जीवन के प्रमुख पर्यायवाची शब्द हैं: ज़िंदगी, जीवनकाल, आयु, उम्र। नीचे पूरी सूची, अंग्रेज़ी अक्षरों में उच्चारण और हर शब्द का वाक्य प्रयोग दिया गया है।

जीवन के पर्यायवाची शब्द

क्रमपर्यायवाची शब्दEnglish letters
1ज़िंदगीzindagi
2जीवनकालjeevankal
3आयुaayu
4उम्रumra
5प्राणpran
6जानjaan

संक्षेप में: जीवन = ज़िंदगी, जीवनकाल, आयु, उम्र, प्राण, जान।

वाक्य प्रयोग

  • दादाजी ने अपनी पूरी ज़िंदगी गाँव में बिताई।
  • कछुए का जीवनकाल बहुत लंबा होता है।
  • पानी पौधों के प्राण बचाए रखता है।

जीवन का अर्थ और शब्द भेद

शब्दजीवन (jeevan)
अर्थजीवित रहने की अवस्था या समय
शब्द भेदसंज्ञा, पुल्लिंग
विलोम शब्दमृत्यु

ध्यान दें

संस्कृत में जीवन का एक अर्थ जल भी है। आयु और उम्र जीवन की अवधि बताते हैं।

परीक्षा में कैसे लिखें

परीक्षा में प्रायः किसी शब्द के दो से पाँच पर्यायवाची लिखने को कहा जाता है। जीवन के लिए सबसे सुरक्षित उत्तर है: ज़िंदगी, जीवनकाल, आयु। पर्यायवाची शब्द हमेशा उसी शब्द भेद के होने चाहिए, इसलिए जीवन जैसे संज्ञा के लिए संज्ञा ही लिखें। और शब्दों के लिए देखें पर्यायवाची शब्द की पूरी सूची।

और पर्यायवाची शब्द

अक्सर पूछे जाने वाले प्रश्न

Jeevan ka paryayvachi shabd kya hai?

जीवन के पर्यायवाची शब्द हैं: ज़िंदगी, जीवनकाल, आयु, उम्र, प्राण। परीक्षा में इनमें से पहले दो या तीन शब्द लिखना सबसे सुरक्षित है।

जीवन के कितने पर्यायवाची शब्द हैं?

इस पेज पर जीवन के 6 पर्यायवाची शब्द दिए गए हैं: ज़िंदगी, जीवनकाल, आयु, उम्र, प्राण, जान।

ज़िंदगी किसका पर्यायवाची शब्द है?

ज़िंदगी जीवन का पर्यायवाची शब्द है। दोनों का अर्थ है: जीवित रहने की अवस्था या समय।

जीवन का विलोम शब्द क्या है?

जीवन का विलोम शब्द मृत्यु है।